ارز ترجیحی
همچنین: یارانه ارزی
ارز ترجیحی یا همان دلار یارانهای، قیمتی است که دولت برای واردات کالاهای حیاتی تعیین میکند و بسیار پایینتر از نرخ واقعی بازار است. در واقع دولت بخشی از هزینه واردات را از جیب خود یا همان ذخایر ارزی کشور میپردازد تا کالاهایی مثل گندم، روغن یا تجهیزات پزشکی با قیمت کمتری به دست مصرفکننده برسد و نوسانات شدید دلار مستقیماً معیشت مردم را تخریب نکند.
اما این سیاست در اقتصاد ایران همواره با چالشهای بزرگی همراه بوده است. وقتی فاصله قیمت دلار دولتی با بازار آزاد زیاد میشود، انگیزه برای فساد و رانتخواری بالا میرود؛ یعنی ممکن است عدهای دلار ارزان بگیرند اما کالا را با قیمت گران به مردم بفروشند. برای شما به عنوان شهروند، هرگونه تغییر در نرخ ارز ترجیحی به معنای تغییر فوری قیمتها در سوپرمارکت است؛ همانطور که حذف دلار ۴۲۰۰ تومانی مستقیماً روی قیمت مرغ، تخممرغ و لبنیات اثر گذاشت.
چرا الان مهم است
تازهاین روزها نوسان قیمت کالاهای اساسی مثل لبنیات و گوشت، دوباره پای «ارز ترجیحی» را به بحثهای داغ باز کرده است. با نزدیک شدن به بودجه ۱۴۰۴ و نقد سیاستهای ارزی دولت، این سوال مطرح است که چرا با وجود تخصیص دلار ارزان، سفره مردم همچنان با تورم دستوپنج نرم میکند و شکاف نرخ ارز دولتی با بازار آزاد چه بلایی سر تولید ملی میآورد.
آخرین اخبار با این مفهوم

از اصلاح قوانین زنان تا جهش قیمت دارو؛ مرور اخبار مهم کشور
اخبار مهم کشور شامل مواضع سیاسی مقامات، تحولات نظامی در تنگه هرمز و افزایش شدید قیمت دارو است.
۲۴ شهریور ۱۴۰۵
چرا رشد بورس فریبنده است؟ هشدار درباره مدل تورمی بازار سهام
رشد بورس فعلاً تورمی و اسمی است؛ بازار سهام در دو سال آینده توان رقابت با دلار را ندارد.
۲۴ شهریور ۱۴۰۵
افزایش ۱۰۳ درصدی قیمت دارو؛ چرا هزینههای درمان برای بیماران جهش کرد؟
با وجود افزایش ۱۰۳ درصدی قیمت دارو به دلیل تغییرات ارزی، سهم پرداختی بیماران ۳۵ درصد رشد داشته است.
۲۴ شهریور ۱۴۰۵
هشدار اتاق بازرگانی تبریز: زمستان سخت در انتظار تولیدکنندگان کشاورزی
فعالان کشاورزی تبریز نسبت به بحران سوخت و نقدینگی در زمستان و ضرورت تغییر سیاستها هشدار دادند.
۲۳ شهریور ۱۴۰۵
شکاف ۸۰ میلیونی معیشت؛ چرا ترمیم مزد کارگران در بنبست مانده است؟
سبد معیشت به ۸۰ میلیون تومان رسید؛ نمایندگان کارگری خواستار اجرای مصوبه قانونی ترمیم مزد هستند.
۲۳ شهریور ۱۴۰۵
میرلوحی: رانت انتصابات فرزندان مسئولان در شرایط بحرانی، جفا به مردم است
میرلوحی با انتقاد از رانت انتصابات، خواستار اولویتدهی به شایستهسالاری به جای روابط خانوادگی در شرایط بحرانی اقتصاد شد.
۲۲ شهریور ۱۴۰۵
رانت در بازار فولاد؛ چگونه کارتهای بازرگانی یکبار مصرف تولید را دور میزنند؟
شکاف ارزی و رانت در بورس کالا، سهمیه ورق گرم را به جای تولید، به مسیرهای غیرشفاف صادراتی میکشاند.
۲۲ شهریور ۱۴۰۵
سفرههای کوچکشده؛ تحلیل روند افت ۴۳ درصدی قدرت خرید خوراک در ایران
کاهش ۴۳ درصدی هزینه واقعی خوراک خانوارها در یک دهه، زنگ خطری برای سلامت و بهرهوری اقتصاد است.
۲۰ شهریور ۱۴۰۵
آیا بورس در حباب است؟ تحلیل مسیر شاخص تا ۹ میلیون واحد
بورس تهران با وجود رکوردشکنی، همچنان در محدوده ارزندگی است و پتانسیل رشد تا ۹ میلیون واحد را دارد.
۱۷ شهریور ۱۴۰۵
چرا حکمرانی در ایران در تله «نقصان سیاستگذاری» گرفتار شده است؟
حکمرانی در ایران به دلیل عدم شبکهسازی میان ژئوپلیتیک و ژئواکونومی، با اتلاف ۸۰۰ میلیارد دلار منابع مواجه شده است.
۱۷ شهریور ۱۴۰۵
چرا جنگ تورم ایران را تشدید میکند؟ ریشهیابی در ناترازیهای ساختاری
جنگ تنها شتابدهنده تورم است؛ ریشه اصلی تورم در ایران ناترازیهای انباشته و اصلاحات بهتعویقافتاده است.
۱۳ شهریور ۱۴۰۵
پیشنهاد مجلس برای پوشش بیمهای داروهای خارجی در صورت نبود نمونه داخلی
مجلس پیشنهاد داد برای کاهش فشار مالی بر بیماران، داروهای خارجی در صورت نبود نمونه داخلی تحت پوشش بیمه قرار گیرند.
۱۳ شهریور ۱۴۰۵
بحران دارو در ایران؛ چرا دسترسی به درمان به کابوس بیماران تبدیل شده است؟
بحران دارو در ایران ناشی از ترکیبی از تورم، مشکلات لجستیکی، تاخیر در انتقال ارز و ضعف در مدیریت زنجیره تامین است.
۱۳ شهریور ۱۴۰۵
روایت سخنگوی دولت از دو سال دشوار؛ پزشکیان چگونه وفاق را به میدان آورد؟
سخنگوی دولت با دفاع از عملکرد پزشکیان، وفاق و فروتنی را کلید حل بحرانهای انباشته ایران در دورهای دشوار دانست.
۱۳ شهریور ۱۴۰۵
تیغ دو لبه ارز و نقدینگی؛ چرا داروخانهها در تأمین دارو ناتوان شدهاند؟
ترکیب حذف ارز ترجیحی و تاخیر در پرداخت مطالبات بیمهها، زنجیره تأمین دارو و دسترسی بیماران را تهدید میکند.
۱۱ شهریور ۱۴۰۵
شکاف تورم و دستمزد؛ چرا سفره خانوارها کوچکتر شد؟
رشد قیمتها از دستمزدها پیشی گرفته و با کاهش قدرت خرید، سلامت روان خانوارها را تهدید میکند.
۱۱ شهریور ۱۴۰۵
آزادسازی قیمت گندم؛ ماکارونی در مسیر گرانی دوباره
با حذف گندم یارانهای صنعت ماکارونی و افزایش قیمت مواد اولیه، قیمت نهایی ماکارونی در بازار افزایش مییابد.
۱۰ شهریور ۱۴۰۵
وزیر کشاورزی: ذخایر استراتژیک کشور در وضعیت پایدار است/ خودکفایی در تولید مرغ
وزیر کشاورزی از پایداری ذخایر استراتژیک، خودکفایی در تولید مرغ و اصلاحات ساختاری برای کاهش رانت در واردات خبر داد.
۸ شهریور ۱۴۰۵
کارنامه دوساله دولت چهاردهم: از چالشهای ساختاری تا آزمون وفاق ملی
دولت چهاردهم در میانه بحرانهای اقتصادی و فشارهای خارجی، در آزمون تبدیل «وفاق ملی» به حکمرانی کارآمد قرار دارد.
۶ شهریور ۱۴۰۵
۶ میلیارد دلار ارز برای مونتاژ؛ فرصتهای سوخته در صنعت خودرو ایران
تخصیص ۶ میلیارد دلار ارز به مونتاژکاران خودرو، پرسشهای جدی درباره بهرهوری و اولویتهای سیاستگذاری ارزی ایجاد کرده است.
۶ شهریور ۱۴۰۵