کنترل ارزی
کنترل ارزی ابزاری است که دولتها وقتی با کمبود منابع ارزی یا تلاطم بازار روبهرو میشوند، از آن استفاده میکنند. در این وضعیت، دیگر بازار آزاد تعیینکننده نهایی نیست، بلکه بانک مرکزی مشخص میکند چه کسی، برای چه کاری و با چه قیمتی حق دارد دلار یا یورو دریافت کند. این کار معمولاً با هدف جلوگیری از خروج سرمایه و حفظ ثبات اقتصادی انجام میگیرد. در ایران، نمونههای ملموس کنترل ارزی را در سهمیهبندی ارز مسافرتی، راهاندازی سامانههایی مثل نیما و محدودیت در نگهداری اسکناس خارجی میبینیم. این سیاست مستقیماً روی زندگی مردم اثر میگذارد؛ از یک سو ممکن است جلوی جهشهای ناگهانی قیمت را بگیرد و از سوی دیگر، با ایجاد محدودیت برای واردکنندگان، باعث کمیاب شدن یا گران شدن کالاهای مصرفی مثل موبایل و خودرو شود. در واقع، هرچه کنترل ارزی شدیدتر شود، فاصله قیمت دلار دولتی و آزاد بیشتر شده و شفافیت در اقتصاد کاهش مییابد.
چرا الان مهم است
تازهاین روزها که بانک مرکزی با مدیریت فاصله نرخ حواله و اسکناس سعی در مهار التهابات دارد، بحث کنترل ارزی دوباره داغ شده است. از سوی دیگر، رواج استیبلکوینها به عنوان راهی برای دور زدن محدودیتهای سنتی، چالش جدیدی پیش روی سیاستگذار گذاشته تا مانع خروج سرمایه و تضعیف بیشتر ریال در بازارهای غیررسمی شود.
آخرین اخبار با این مفهوم
استیبلکوینها؛ ابزار نجات دارایی یا کاتالیزور سقوط پول ملی در زمان بحران؟
پژوهش IMF: استیبلکوینها با وجود تسهیل دسترسی به دلار، در زمان بحران باعث تشدید فرار سرمایه و تضعیف سیاست پولی میشوند.
۲۰ تیر ۱۴۰۵
پاسخ قاطع بانک مرکزی به شایعات: تفاوت نرخ اسکناس و حواله به معنای بازگشت ارز رانتی نیست
بانک مرکزی ضمن دفاع از حذف ارز ۲۸۵۰۰ تومانی، تفاوت نرخ اسکناس و حواله را ناشی از محدودیتهای تحریمی دانست، نه بازگشت به رانت.
۳۰ خرداد ۱۴۰۵