ارز تکنرخی
همچنین: تکنرخی کردن ارز، تکنرخی شدن ارز
در اقتصاد ایران معمولاً با چندین قیمت برای دلار روبرو هستیم؛ از ارز ترجیحی برای کالاهای اساسی گرفته تا نرخ نیما و بازار آزاد. ارز تکنرخی یعنی دولت و بانک مرکزی بپذیرند که تمام این نرخها به یک عدد واحد برسند. در این حالت، دیگر فرقی نمیکند شما یک واردکننده بزرگ باشید یا مسافری که برای نیاز شخصی دلار میخرد؛ همه با یک قیمت معامله میکنند و بساط ارز ارزان برای عدهای خاص جمع میشود. اهمیت این موضوع برای زندگی روزمره در پیشبینیپذیر شدن بازار است. وقتی ارز چند نرخ دارد، رانت شکل میگیرد؛ یعنی عدهای دلار ارزان دولتی میگیرند اما کالا را با قیمت دلار آزاد به مردم میفروشند. تکنرخی شدن باعث میشود رقابت سالم ایجاد شود و قیمتها در بازار نه بر اساس سهمیه و رابطه، بلکه بر اساس واقعیت عرضه و تقاضا تعیین شود که در نهایت به نفع ثبات قیمتها و آرامش خریدار است.
چرا الان مهم است
تازهبا اصرار دولت بر حذف تدریجی ارز ترجیحی و هشدار کارشناسان درباره پایان منابع ارزی، بحث تکنرخی شدن دوباره داغ شده است. شکاف میان قیمت دلار در بازار آزاد و نیما، نهتنها باعث نایاب شدن کالاهای اساسی مثل دارو شده، بلکه تولیدکنندگان را هم در بنبست قرار داده است؛ وضعیتی که سیاستگذار را برای نجات سفره مردم، به سمت یکسانسازی نرخها هل میدهد.
آخرین اخبار با این مفهوم

رانت در بازار فولاد؛ چگونه کارتهای بازرگانی یکبار مصرف تولید را دور میزنند؟
شکاف ارزی و رانت در بورس کالا، سهمیه ورق گرم را به جای تولید، به مسیرهای غیرشفاف صادراتی میکشاند.
۲۲ شهریور ۱۴۰۵
تیغ دو لبه ارز و نقدینگی؛ چرا داروخانهها در تأمین دارو ناتوان شدهاند؟
ترکیب حذف ارز ترجیحی و تاخیر در پرداخت مطالبات بیمهها، زنجیره تأمین دارو و دسترسی بیماران را تهدید میکند.
۱۱ شهریور ۱۴۰۵
هشدار مسعود نیلی: منابع اقتصادی ایران به پایان رسیده است
مسعود نیلی هشدار داد منابع اقتصادی ایران تمام شده و سیاستگذار دیگر توان کنترل قیمتها را ندارد.
۱۰ شهریور ۱۴۰۵
چرا اصلاحات ارزی ۱۴۰۴ شکست خورد؟ ریشههای ساختاری شکاف نرخ ارز
شکست سیاست ارزی ۱۴۰۴ نشان میدهد بدون اصلاحات ساختاری و کاهش مداخلات دستوری، شکاف نرخ ارز همچنان باقی خواهد ماند.
۱۶ مرداد ۱۴۰۵
مطالبه اتاق تبریز برای تمرکززدایی اقتصادی؛ تفویض اختیارات استانی راهگشای تولید
فعالان اقتصادی آذربایجانشرقی خواستار تفویض اختیارات ملی به استان برای رفع موانع مالیاتی، ارزی و گمرکی شدند.
۳۱ تیر ۱۴۰۵
نقشه راه ۷ مادهای اتاق تبریز برای حمایت قضایی از تولید و تجارت آذربایجانشرقی
بخش خصوصی تبریز با ارائه پیشنهادات ۷گانه به دستگاه قضا، خواستار حمایت حقوقی در برابر بروکراسی اداری، ناترازی انرژی و چالشهای ارزی شد.
۶ تیر ۱۴۰۵
همتی: بازگشت به ارز ترجیحی منتفی است؛ هدف، تکنرخی شدن حواله ارزی است
بانک مرکزی با رد بازگشت به ارز ترجیحی، بر تکنرخی کردن حواله و حفظ فاصله ۱۰ درصدی با اسکناس تمرکز کرده است.
۳۱ خرداد ۱۴۰۵
پایان عصر دلار دستوری؛ اعتراف بانک مرکزی به شکست سیاست تثبیت ارزی و ایجاد بدهی میلیاردی
بانک مرکزی با رد نرخ دستوری ۲۸۵۰۰ تومانی، اعتراف کرد این سیاست ۷.۵ میلیارد دلار بدهی و رانت ایجاد کرده است.
۳۰ خرداد ۱۴۰۵
پاسخ قاطع بانک مرکزی به شایعات: تفاوت نرخ اسکناس و حواله به معنای بازگشت ارز رانتی نیست
بانک مرکزی ضمن دفاع از حذف ارز ۲۸۵۰۰ تومانی، تفاوت نرخ اسکناس و حواله را ناشی از محدودیتهای تحریمی دانست، نه بازگشت به رانت.
۳۰ خرداد ۱۴۰۵