انحصار
همچنین: انحصار رسانهای
انحصار یعنی وقتی در یک بازار، فقط یک فروشنده یا تولیدکننده وجود دارد و راه برای ورود دیگران بسته است. در این حالت، قدرت چانهزنی از مشتری گرفته میشود چون او گزینه دیگری برای خرید ندارد. این قدرت باعث میشود انحصارگر بدون ترس از دست دادن مشتری، قیمتها را بالا ببرد یا خدمات ضعیفی ارائه دهد. در اقتصاد ایران، انحصار را میتوان در بازار خودروهای داخلی یا برخی خدمات دولتی دید. وقتی واردات محدود است و تولیدکننده داخلی رقیب جدی ندارد، خریدار ایرانی مجبور است برای خودرویی با تکنولوژی قدیمی، قیمتی بسیار بالاتر از ارزش واقعی بپردازد. این یعنی انحصار مستقیماً از جیب مردم هزینه میکند و انگیزه بهبود کیفیت را از بین میبرد.
چرا الان مهم است
تازهاین روزها بحث انحصار با نقد «خصوصیسازیهای رانتی» و چالشهای پلتفرمهای دیجیتال با شورای رقابت داغ شده است. وقتی رقابت فدای روابط خاص یا ساختارهای دولتی میشود، نتیجهاش محدود شدن انتخابهای مردم و افت کیفیت است؛ چه در بازار خودرو و خدمات مالی، و چه در رسانهای که انحصاری اداره شود و صدای همگانی نباشد.
آخرین اخبار با این مفهوم
چالشهای تامین مواد ناریه در معادن؛ گذار از سیستم سهمیهای به مدلهای رقابتی
اصلاح نظام تامین مواد ناریه از سیستم سهمیهای به مدلهای رقابتی و شفاف برای استمرار تولید معدنی ضروری است.
۲۳ شهریور ۱۴۰۵
تغییر استراتژی غولهای هوش مصنوعی: آیا زمان کاهش سرعت توسعه فرا رسیده است؟
مدیران ارشد هوش مصنوعی برای پیشگیری از خطرات احتمالی، خواستار کاهش سرعت توسعه و نظارت مستقل شدند.
۲۲ شهریور ۱۴۰۵
تقابل بروکسل و پکن بر سر مالکیت معادن نیکل برزیل
بررسی خرید معادن نیکل برزیل توسط چین در اتحادیه اروپا، آزمونی برای امنیت زنجیره تأمین فولاد است.
۲۱ شهریور ۱۴۰۵
گره انحصاری مواد ناریه؛ چرا معادن ایران با بحران تامین و جهش قیمت روبرو هستند؟
انحصار در تامین مواد ناریه با جهش ۷۰۰ درصدی قیمت، بهرهوری معادن را مختل کرده و نیازمند گذار به تنظیمگری هوشمند است.
۱۵ شهریور ۱۴۰۵
چرا قیمت خودرو در ایران فراتر از هزینههای تولید است؟
قیمت خودرو در ایران علاوه بر هزینههای تولید، تحت تأثیر هزینههای پنهان سیاستهای دولتی و انحصار بازار قرار دارد.
۱۴ شهریور ۱۴۰۵
تغییر مسیر ضدانحصار در آمریکا: بازگشت به رفاه مصرفکننده یا تداوم مداخله؟
قوانین ضدانحصار آمریکا در حال گذار از رویکرد «محدودیت شرکتهای بزرگ» به تمرکز مجدد بر «رفاه مصرفکننده» است.
۱۰ شهریور ۱۴۰۵
آیا صنعتیسازی استالین ضروری بود؟ تحلیل مدلهای اقتصادی از شکست شوروی
صنعتیسازی استالین با وجود هزینههای انسانی سنگین، بهرهوری را کاهش داد و از اصلاحات تزاری یا مدل ژاپنی عقب ماند.
۹ شهریور ۱۴۰۵
شکست سیاست ممنوعیت واردات لوازم خانگی؛ قاچاقچیان برنده اصلی محدودیتها
ممنوعیت واردات لوازم خانگی نه تنها تولید را نجات نداده، بلکه با تقویت قاچاق، فشار مضاعفی بر مصرفکنندگان وارد کرده است.
۹ شهریور ۱۴۰۵
شکست سیاست ممنوعیت واردات لوازم خانگی؛ قاچاقچیان برنده اصلی بازار
ممنوعیت واردات لوازم خانگی با هدف حمایت از تولید، به افزایش قاچاق و فشار بر مصرفکننده منجر شده است.
۸ شهریور ۱۴۰۵
بحران در جامجم؛ چرا صداوسیما صدای دولت را سانسور میکند؟
تقابل صداوسیما و دولت به دلیل سانسور اخبار، نشاندهنده بحران ساختاری در رسانه ملی است.
۴ شهریور ۱۴۰۵
بحران مواد ناریه در معادن؛ چالشهای واردات و انحصار در زنجیره تامین
بوروکراسی گمرکی و انحصار در زنجیره تامین مواد ناریه، عملیات استخراج معادن را با خطر توقف مواجه کرده است.
۳ شهریور ۱۴۰۵
چالشهای تنظیمگری در بازار حسابرسی؛ وقتی قانون، قیمت را تعیین میکند
الزام قانونی به حسابرسی در کنار نبود نهاد تنظیمگر قیمت، هزینههای بنگاهها را بهطور غیرشفاف افزایش داده است.
۲ شهریور ۱۴۰۵
بازگشت چراغخاموش طرح جنجالی ساترا به مجلس؛ دعوای قدرت بر سر پلتفرمها
بازگشت طرح جنجالی ساترا به مجلس، دعوای قدرت میان ارشاد و صداوسیما را بر سر کنترل پلتفرمها تشدید کرده است.
۱ شهریور ۱۴۰۵
فراتر از مالکیت: راهکار سوم برای خصوصیسازی ایرانخودرو و سایپا
خصوصیسازی خودروسازان نباید به معنای فروش کامل باشد؛ واگذاری مدیریت با حفظ نظارت راهکار بهینه است.
۳۱ مرداد ۱۴۰۵
چرا انحصار در اقتصاد دیجیتال، نوآوری و حق انتخاب کاربران را تهدید میکند؟
انحصار در اقتصاد دیجیتال با محدود کردن انتخاب کاربران و کاهش انگیزه نوآوری، پویایی بازار را تهدید میکند.
۳۱ مرداد ۱۴۰۵
نبرد آرژانتین با رانت؛ پشتپرده اصلاحات ساختاری خاویر میلی
اصلاحات آرژانتین با هدف حذف رانت و شکستن انحصار گروههای ذینفع از طریق مقرراتزدایی گسترده دنبال میشود.
۲۵ مرداد ۱۴۰۵
شکاف بزرگ در واردات خودرو: تنها ۸ درصد مجوزها محقق شد
تنها ۸ درصد از مجوزهای واردات خودرو محقق شده و مجلس بر لزوم خصوصیسازی خودروسازان برای شکستن انحصار تأکید دارد.
۲۴ مرداد ۱۴۰۵
چرا حمایت از تولید در ایران به جای رشد، به انحصار ختم شد؟
سیاستهای حمایتی ایران به دلیل فقدان رقابت و نظارت، به جای تقویت تولید، به رانت و انحصار منجر شده است.
۲۴ مرداد ۱۴۰۵
اصلاح قیمت بنزین بدون آزادسازی بازار خودرو بیفایده است
اصلاح قیمت بنزین تنها زمانی کارآمد است که همزمان موانع رقابت و واردات در بازار خودرو برداشته شود.
۲۳ مرداد ۱۴۰۵
سیاهچاله نمایش خانگی: چرا کاربر ایرانی تاوان ناکارآمدی پلتفرمها را میدهد؟
پلتفرمهای نمایش خانگی با انتقال هزینههای ناکارآمدی به کاربر، مدلی ناپایدار و غیرشفاف ایجاد کردهاند که در آستانه فروپاشی است.
۱۹ مرداد ۱۴۰۵