سبد معیشت
همچنین: سبد معیشتی
سبد معیشت در واقع قیمت تمامشده زندگی است؛ یعنی یک خانواده متوسط (معمولاً ۳.۳ نفره) چقدر پول نیاز دارد تا نیازهای ابتداییاش مثل نان، برنج، اجارهخانه، درمان و آموزش را در حد معقول تأمین کند. این عدد هر سال توسط نمایندگان کارگری و کارفرمایی محاسبه میشود تا تصویری واقعی از هزینههای جاری زندگی در شهرهای مختلف ایران به دست بیاید و مشخص شود یک خانوار برای بقا به چه میزان درآمد نیاز دارد.
اهمیت این عدد زمانی مشخص میشود که پای تعیین حقوق و دستمزد وسط میآید. وقتی تورم در بازار مسکن یا قیمت کالاهای اساسی مثل گوشت و روغن بالا میرود، فاصله بین حداقل دستمزد و سبد معیشت بیشتر میشود؛ این یعنی حتی با وجود افزایش ریالی حقوق، قدرت خرید واقعی فرد کاهش یافته است. در واقع سبد معیشت به زبان ساده به ما میگوید که برای یک زندگی آبرومندانه در اقتصاد امروز ایران، کفِ درآمدی چقدر باید باشد تا خانواده زیر خط فقر نرود.
چرا الان مهم است
تازهبا اوجگیری تورم و کاهش قدرت خرید، فاصله میان دستمزدها و هزینههای واقعی زندگی به مرز بحرانی رسیده است. اکنون با تشکیل مجدد کمیته مزد و جلسات شورای عالی کار، «سبد معیشت» به عنوان خطکش اصلی برای بازنگری در حقوق کارگران و کارایی طرحهایی مثل کالابرگ، به کانون بحثهای اقتصادی تبدیل شده تا مشخص شود حداقلِ دخل با خرجهای ضروری همخوانی دارد یا خیر.
آخرین اخبار با این مفهوم

شکاف ۸۰ میلیونی معیشت؛ چرا ترمیم مزد کارگران در بنبست مانده است؟
سبد معیشت به ۸۰ میلیون تومان رسید؛ نمایندگان کارگری خواستار اجرای مصوبه قانونی ترمیم مزد هستند.
۲۳ شهریور ۱۴۰۵
بازنگری دستمزد کارگران در دستور کار؛ آیا قدرت خرید در نیمه دوم سال ترمیم میشود؟
کمیته مزد برای بررسی بازنگری دستمزد تشکیل شده، اما هنوز هیچ افزایش حقوقی برای مهرماه تصویب نشده است.
۱۹ شهریور ۱۴۰۵
اقتصاد مجردی؛ چرا زندگی مستقل برای جوانان ایرانی به یک چالش مالی تبدیل شده است؟
زندگی مجردی به دلیل هزینههای ثابت و شکاف دستمزد-تورم، دیگر ارزان نیست و به یک بحران مالی تبدیل شده است.
۱۷ شهریور ۱۴۰۵
موافقت دولت با تشکیل کمیته مزد؛ آیا دستمزد کارگران بازنگری میشود؟
دولت با تشکیل کمیته مزد برای بازنگری در دستمزدها موافقت کرد؛ کارگران خواستار واقعیسازی سبد معیشت هستند.
۹ شهریور ۱۴۰۵
سقوط آزاد قدرت خرید کارگران؛ دستمزدها به مرز فقر مطلق رسید
دستمزد کارگران ایرانی در یک دهه از ۲۳۲ دلار به ۸۳ دلار سقوط کرده و آنها را به فقر مطلق کشانده است.
۳ شهریور ۱۴۰۵سراشیبی معیشت؛ چرا شاخص فلاکت به مرزهای تاریخی رسیده است؟
ترکیب تورم و بیکاری، شاخص فلاکت را به مرزهای تاریخی رسانده و سیاستهای حمایتی فعلی نیز ناکارآمد هستند.
۲ شهریور ۱۴۰۵
چرا کالابرگ در برابر تورم ۸۸ درصدی شکست خورده است؟
کالابرگ الکترونیک در برابر تورم ۸۸ درصدی تنها یک مسکن موقت است و نیازمند اصلاحات ساختاری عمیق است.
۲ شهریور ۱۴۰۵
تشکیل کمیته مزد برای بررسی ترمیم حقوق؛ اصلاح قانون دادرسی کار به نفع کارگران
شورای عالی کار با تشکیل کمیته مزد برای ترمیم حقوق و اصلاح قانون دادرسی کار موافقت کرد.
۲ شهریور ۱۴۰۵
شورای عالی کار فردا برای بررسی ترمیم دستمزد کارگران تشکیل جلسه میدهد
شورای عالی کار فردا برای بررسی ترمیم دستمزد کارگران بر اساس مصوبه سال ۱۴۰۵ تشکیل جلسه میدهد.
۳۱ مرداد ۱۴۰۵
برنامه صندوق بازنشستگی برای خانهدار کردن ۴۰ درصد بازنشستگان مستاجر
صندوق بازنشستگی کشوری با تغییر استراتژی سرمایهگذاری، قصد دارد بخشی از منابع خود را صرف ساخت مسکن ارزان برای بازنشستگان کند.
۲۸ مرداد ۱۴۰۵
شکاف ۹۰ میلیونی؛ چرا دستمزد کارگران تنها ۸ روز از ماه را پوشش میدهد؟
دستمزد کارگران تنها ۲۷ درصد هزینههای زندگی را پوشش میدهد و برای ۸ روز ماه کافی است.
۲۶ مرداد ۱۴۰۵
چرا ترمیم دستمزد کارگران باید از مسیر افزایش «مزد پایه» بگذرد؟
کارشناسان کارگری خواستار افزایش مزد پایه و شفافیت در محاسبه سبد معیشت بر اساس واقعیتهای بازار هستند.
۱۷ مرداد ۱۴۰۵
چرا تورم برای فقرا سنگینتر است؟ واکاوی شکاف تورمی دهکهای درآمدی
تورم به دلیل تفاوت در سبد مصرفی، فشار بیشتری بر دهکهای پایین وارد کرده و نابرابری تورمی را افزایش داده است.
۱۳ مرداد ۱۴۰۵
هزینه سبد خوراکی هر فرد از ۸ میلیون تومان گذشت؛ تورم سفرهها فراتر از آمار رسمی
هزینه سبد خوراکی هر فرد به ۸.۲ میلیون تومان رسید که نشاندهنده تورم شدیدتر برای اقشار کمدرآمد است.
۹ مرداد ۱۴۰۵
جزئیات و زمانبندی واریز مرحله جدید کالابرگ بر اساس رقم آخر کد ملی
واریز مرحله جدید کالابرگ با زمانبندی بر اساس کد ملی آغاز شد؛ اعتبار تا پایان مرداد باقیست.
۱۵ تیر ۱۴۰۵
سناریوهای افزایش اعتبار کالابرگ؛ چرا سفره ۶۰ میلیون ایرانی بزرگ نشد؟
کالابرگ با وجود پوشش گسترده، به دلیل تورم بالا تنها ۲۰٪ هزینههای خوراکی را پوشش میدهد و نیازمند اصلاح فوری است.
۱۲ تیر ۱۴۰۵
بحران معیشت کارگران؛ درخواست فوری برای ترمیم دستمزد با تورم ۱۳۴ درصدی خوراکیها
جهش تورم خوراکیها به ۱۳۴٪، نمایندگان کارگری را برای ترمیم فوری دستمزد و فعالسازی مزایای مسکوتمانده به تکاپو انداخته است.
۹ تیر ۱۴۰۵
اقتصاد زیرزمینی مترو؛ چرا درآمد دستفروشان از کارمندان رسمی پیشی گرفته است؟
دستفروشی در مترو با درآمدهای ۴۰ میلیونی، به پناهگاهی برای فرار از دستمزدهای پایین و هزینههای سنگین بخش رسمی تبدیل شده است.
۸ تیر ۱۴۰۵
احتمال حذف ۳ دهک ثروتمند از افزایش کالابرگ؛ پیشنهاد افزایش بیش از ۲۰ درصدی برای قشر ضعیف
مجلس پیشنهاد داده برای افزایش بیش از ۲۰ درصدی کالابرگ ۷ دهک پایین، ۳ دهک ثروتمند از این افزایش حذف شوند.
۸ تیر ۱۴۰۵
سهم ۷۷ درصدی خوراک از درآمد خانوار؛ بستهبندی موتور جدید تورم مواد غذایی شد
خوراک ۷۷٪ درآمد خانوار را میبلعد؛ برنج ۵۰٪ گران شد و هزینههای بستهبندی به محرک جدید تورم تبدیل شده است.
۵ تیر ۱۴۰۵