سهام طلایی
همچنین: سهم طلایی
سهام طلایی در واقع یک حق وتوی قانونی است که در قالب یک سهم نمادین به دولت داده میشود. وقتی دولت تصمیم میگیرد یک شرکت بزرگ مثل یک بانک یا کارخانه صنعتی را به مردم و بخش خصوصی واگذار کند، برای اینکه کنترل سیاستهای کلان از دستش خارج نشود، این سهم ویژه را نزد خود نگه میدارد. با این سهم، دولت میتواند جلوی تصمیماتی که مخالف مصالح خود میبیند، مثل انحلال شرکت، فروش داراییهای حیاتی یا تغییرات عمده در اساسنامه را بگیرد، حتی اگر اکثریت مطلق سهام در اختیار بخش خصوصی باشد.
برای سهامداران خرد در بورس تهران، وجود سهام طلایی در یک شرکت به معنای تداوم سایه دولت بر مدیریت است. این موضوع میتواند یک شمشیر دو لبه باشد؛ از سویی مانع از فروپاشی یا تغییر مسیر ناگهانی شرکتهای بزرگ میشود، اما از سوی دیگر ممکن است جلوی اصلاحات اقتصادی و سودآوری بیشتر را بگیرد. در جریان خصوصیسازیهای اصل ۴۴، این ابزار باعث شده تا گاهی خریداران بخش خصوصی احساس کنند قدرت کافی برای تغییرات ساختاری ندارند، که این مسئله مستقیماً بر جذابیت سهم و بازدهی بلندمدت سرمایهگذاران اثر میگذارد.
چرا الان مهم است
تازهبا جدی شدن دوباره بحث واگذاری مدیریت در غولهای جادهمخصوص، یعنی ایرانخودرو و سایپا، «سهام طلایی» به عنوان راهکاری برای حفظ نظارت دولت بدون مالکیت مستقیم مطرح شده است. این موضوع در کنار ترندهای جهانیِ بازگشت به سرمایهداری دولتی، نشاندهنده تلاش برای ایجاد تعادل میان خصوصیسازی و حفظ قدرت حاکمیتی در صنایع استراتژیک است.
آخرین اخبار با این مفهوم

فراتر از مالکیت: راهکار سوم برای خصوصیسازی ایرانخودرو و سایپا
خصوصیسازی خودروسازان نباید به معنای فروش کامل باشد؛ واگذاری مدیریت با حفظ نظارت راهکار بهینه است.
۳۱ مرداد ۱۴۰۵
تناقض ترامپ: حمله به سوسیالیسم، ترویج سرمایهداری دولتی
ترامپ در حالی دموکراتها را به سوسیالیسم متهم میکند که خود با خرید سهام شرکتها، سرمایهداری دولتی را گسترش میدهد.
۳۰ تیر ۱۴۰۵