دستهٔ دانشنامه۴۰۹ مفهوم

اقتصاد کلان

اقتصاد کلان به زبان ساده یعنی بررسی نبضِ کلِ اقتصاد ایران؛ جایی که درباره تورم، بیکاری و رشد تولید ملی صحبت می‌کنیم. درک این مفاهیم به شما کمک می‌کند بفهمید چرا قدرت خریدتان تغییر می‌کند، چرا قیمت‌ها مدام جابه‌جا می‌شوند و سیاست‌های دولت چطور مستقیماً بر سفره و آینده شغلی شما اثر می‌گذارد. در این بخش، شاخص‌های کلیدی را از زاویه جیب و معیشت مردم بررسی می‌کنیم.

مفاهیم کلیدی برای شروع

تورم

۳۵۲ خبر

تورم یعنی گران شدنِ مداوم و همگانیِ کالاها و خدمات که باعث می‌شود قدرت خرید پول شما کم شود. در واقع وقتی تورم داریم، با همان مقدار پولی که پارسال داشتید، امروز کالای کمتری می‌توانید بخرید و ارزشِ پس‌انداز ریالی شما به مرور آب می‌رود.

بازدارندگی

۹۳ خبر

بازدارندگی در اقتصاد ایران به معنای ایجاد توانمندی‌هایی است که هزینه‌ی هرگونه فشار خارجی یا تحریم را برای طرف مقابل بالا ببرد. این قدرت باعث می‌شود ثبات نسبی در بازارها حاکم شود و ریسک‌های ناگهانی که باعث جهش قیمت دلار یا طلا می‌شوند، کاهش یابد.

رشد اقتصادی

۹۰ خبر

رشد اقتصادی یعنی بزرگ‌تر شدن کیک اقتصاد کشور؛ به این معنا که مجموع ارزش کالاها و خدمات تولید شده در ایران، مثل محصولات کارخانه‌ای، کشاورزی یا خدمات پزشکی، نسبت به سال قبل بیشتر شده و توان درآمدزایی جامعه افزایش یافته است.

تولید ناخالص داخلی

۸۸ خبر

تولید ناخالص داخلی مجموع ارزش تمام کالاها و خدماتی است که در طول یک سال داخل مرزهای ایران تولید می‌شود؛ این عدد مثل دماسنج اقتصاد عمل کرده و نشان می‌دهد که مجموع فعالیت‌های ما از استخراج نفت تا خدمات آنلاین، چقدر ثروت خلق کرده است.

رکود اقتصادی

۶۵ خبر

رکود اقتصادی یعنی خوابیدن بازار و کاهش تولید ملی برای مدتی طولانی. در این وضعیت، چون مردم پول کمتری برای خرید دارند، فروش شرکت‌ها کم می‌شود، بیکاری بالا می‌رود و به جای ساخت‌وساز یا تولید، پول‌ها معمولاً در بخش‌های غیرمولد قفل می‌شوند.

انتظارات تورمی

۶۴ خبر

انتظارات تورمی یعنی پیش‌بینی مردم و کسب‌وکارها از میزان گرانی در آینده. وقتی جامعه حس کند قیمت‌ها قرار است بالا برود، رفتار مالی‌اش را تغییر می‌دهد؛ این ذهنیت حتی پیش از وقوعِ واقعیِ تورم، باعث افزایش تقاضا و در نتیجه رشد سریع‌تر قیمت‌ها در بازار می‌شود.

امنیت غذایی

۵۷ خبر

امنیت غذایی یعنی همه مردم در هر لحظه، هم پول کافی داشته باشند و هم در بازار کالای کافی موجود باشد تا بتوانند غذای سالم و مغذی برای یک زندگی فعال تهیه کنند؛ این یعنی سفره مردم نباید وابسته به نوسان تحریم یا جهش ناگهانی قیمت دلار باشد.

امنیت دریایی

۵۵ خبر

امنیت دریایی به معنای تضمین تردد بی‌خطر کشتی‌های تجاری در مسیرهای آبی و بنادر است. در اقتصاد ایران، این امنیت ضامن تداوم صادرات نفت و ورود کالاهای اساسی است که هرگونه اخلال در آن، مستقیماً باعث گرانی کالاها و نوسان در بازار ارز می‌شود.

تورم و قیمت‌ها

تورم، شاخص قیمت و قدرت خرید

رشد و تولید ملی

تولید ناخالص داخلی و رشد اقتصادی

رشد اقتصادی ۹۰تولید ناخالص داخلی ۸۸رکود اقتصادی ۶۵ارزش افزوده ۴۴صادرات ۴۰توسعه پایدار ۳۰سرمایه انسانی ۲۶برنامه توسعه ۱۸توسعه اقتصادی ۱۷خودکارسازی ۱۳بازسازی اقتصادی ۱۱تشکیل سرمایه ثابت ۱۱ظرفیت تولید ۹کالای سرمایه‌ای ۸ظرفیت اسمی ۸خام‌فروشی ۷نهاده‌های تولید ۷درآمد سرانه ۷بیماری هلندی ۶خودکفایی ۶تولید ناخالص ملی ۵حجم تولید ۵تنوع‌بخشی اقتصادی ۵تولید ۴اقتصادهای نوظهور ۴انقلاب صنعتی ۴بهره‌وری کل عوامل تولید ۴انقباض اقتصادی ۳صنایع خلاق ۳صنایع صادرات‌محور ۳صنعتی‌شدن ۳سرمایه ملی ۳رونق اقتصادی ۳کالای واسطه‌ای ۳بخش خدمات ۳سرمایه‌گذاری زیرساختی ۲ظرفیت جذب ۲رشد اسمی ۲نفرین منابع ۲رکود جهانی ۲زیرساخت‌های اقتصادی ۲گشایش اقتصادی ۲اقتصاد تک‌محصولی ۲صنایع تبدیلی ۲تشکیل سرمایه ۲سرمایه ثابت ۲نظام نوآوری ۲انباشت سرمایه ۲درآمد ناخالص داخلی ۲داخلی‌سازی ۲تولید ناخالص داخلی سرانه ۲تولید ملی ۱کشورهای در حال توسعه ۱خروجی ۱تله درآمد متوسط ۱جهش تولید ۱بهره‌وری کشاورزی ۱تولید داخلی ۱ظرفیت صادرات ۱توسعه پایدار شهری ۱توسعه نامتوازن ۱صنایع و معادن ۱رشدزدایی ۱تولید دانش‌بنیان ۱مصرف نهایی ۱صنعت‌زدایی ۱بخش مولد ۱رشد درون‌زا ۱نوآوری بنیادین ۱خدمات غیرقابل تجارت ۱زیرساخت تولید ۱چرخه تجاری ۱موجودی سرمایه ۱اقتصاد توسعه ۱شکاف تولید ۱رشد سرانه ۱نوسازی صنایع ۱توسعه صنعتی ۱تشکیل سرمایه ثابت ناخالص ۱ماشین‌آلات صنعتی ۱موانع تولید ۱توسعه متوازن ۱سرمایه‌گذاری واقعی ۱بازسازی زیرساخت ۱

اشتغال و بازار کار

نرخ بیکاری و شاخص‌های بازار کار

تعدیل نیرو ۱۹بازار کار ۱۵نرخ بیکاری ۱۴نرخ مشارکت اقتصادی ۱۰حقوق و دستمزد ۱۰حداقل دستمزد ۸اشتغال غیررسمی ۵فوق‌العاده خاص ۵دورکاری ۵نیروی کار ۵اشتغال ۵نیروی انسانی ۴دستمزد ۴تعطیلات رسمی ۴پیری جمعیت ۴دستمزد واقعی ۴اشتغال‌زایی ۴امنیت شغلی ۴فرسودگی شغلی ۳اشتغال پایدار ۳بیکاری ۳بیکاری ساختاری ۳شکاف جنسیتی ۲طبقه کارگر ۲جمعیت فعال ۲مذاکره دستمزد ۲فرهنگ کاری ۹۹۶ ۲عرضه نیروی کار ۲مرخصی استحقاقی ۲ضریب حقوق ۲منابع انسانی ۲بهره‌وری نیروی کار ۲مهاجرت نخبگان ۲بازآموزی ۲صلاحیت حرفه‌ای ۲تعادل کار و زندگی ۲کار ترکیبی ۲شکاف دستمزد جنسیتی ۲رضایت شغلی ۲مهارت‌آموزی ۱تجرد قطعی ۱مهاجرت نیروی کار ۱شفافیت دستمزد ۱مهاجرت داخلی ۱آموزش فنی و حرفه‌ای ۱مشاغل یقه‌آبی ۱سوگیری جنسیتی ۱خط فقر ۱فریلنسر ۱خوداشتغالی ۱اشتغال غیرکشاورزی ۱اشتغال مولد ۱جوانان فاقد شغل، آموزش یا مهارت ۱نسبت اشتغال ۱جمعیت غیرفعال ۱اشتغال ناقص ۱تضمین اشتغال ۱پویایی شغلی ۱ساعت کار شناور ۱ساعت کار ۱حقوق کارگر ۱اشتغال آسیب‌پذیر ۱نفر-ساعت ۱مهاجرت خالص ۱سیاست فعال بازار کار ۱سختی کار ۱قرارداد کار ۱دراز کشیدن (Tang Ping) ۱بحران جمعیتی ۱رشد دستمزد واقعی ۱اشتغال مستقیم ۱مشاغل خانگی ۱حق سنوات ۱مرخصی بدون حقوق ۱مرخصی استعلاجی ۱مهاجرت ۱کارگر روزمزد ۱جذب نیرو ۱بهداشت حرفه‌ای ۱دستمزد معیشتی ۱میانه دستمزد ۱دستمزد ناخالص ۱پیمان دسته‌جمعی کار ۱تحرک نیروی کار ۱

شاخص‌های اقتصادی

شاخص‌های کلیدی سنجش وضعیت اقتصاد

بازدارندگی ۹۳امنیت غذایی ۵۷امنیت دریایی ۵۵تاب‌آوری اقتصادی ۳۸واردات ۳۱دهک‌های درآمدی ۲۴شاخص مدیران خرید ۲۱شاخص قیمت مصرف‌کننده ۱۸زیرساخت حیاتی ۱۷حمل‌ونقل عمومی ۱۶اقتصاد کلان ۱۶نرخ بهره واقعی ۱۴تراز تجاری ۱۳آزادی ناوبری ۱۲تنش آبی ۱۱تولید صنعتی ۱۱خشکسالی ۹خروج سرمایه ۹اوج مصرف ۹رقابت‌پذیری ۹خرده‌فروشی ۹صادرات غیرنفتی ۸اقتصاد جهانی ۸رفاه اقتصادی ۷سبد معیشت ۷اقتصاد مقاومتی ۷ثبات اقتصادی ۶نابرابری اقتصادی ۶دیپلماسی اجبار ۵ابتکار کمربند و جاده ۵کسری تجاری ۵امنیت اقتصادی ۵فقر ۵نااطمینانی اقتصادی ۵بحران مالی ۵ارزآوری ۵جنگ ترکیبی ۴مازاد تجاری ۴نهاده‌های کشاورزی ۴زیرساخت حمل‌ونقل ۴اقتصاد دریامحور ۴جهانی‌شدن ۴شدت انرژی ۴تجارت آزاد ۴نرخ باروری ۳معیشت ۳شاخص قابلیت زندگی ۳سرانه مصرف ۳حساب‌های ملی ۳ناامنی غذایی ۳اقتصاد چرخشی ۳دهک‌های هزینه‌ای ۳رفاه اجتماعی ۳بحران اقتصادی ۳الیگارشی ۳تعدیل فصلی ۲یک‌جانبه‌گرایی ۲اعتماد عمومی ۲ثبات اقتصاد کلان ۲فقر مطلق ۲فقر شهری ۲تحریک تقاضا ۲اعتماد مصرف‌کننده ۲درآمدهای ارزی ۲شاخص‌های اقتصادی ۲تحرک اجتماعی ۲برابری قدرت خرید ۲اقتصاد زیرزمینی ۲رفاه ذهنی ۲سیاست تجاری ۲سرمایه‌گذاری در دارایی‌های ثابت ۲ساعات اوج مصرف ۲ضریب جینی ۲اکوسیستم نوآوری ۲سلطه دلار ۲کریدور اقتصادی ۲سند چشم‌انداز ۲اقتصاد کینزی ۲حامی‌پروری ۲بازار واحد ۲نابرابری درآمدی ۲اقتصاد نهادی ۲مدل‌های اقتصادسنجی کلان ۲بریکس ۲پیش‌بینی اقتصادی ۲ضریب فزاینده ۲پیش‌بینی‌پذیری اقتصادی ۲تقاضای کل ۲تراز پرداخت‌ها ۲رکود بزرگ ۱شاخص دموکراسی ۱خدمات حرفه‌ای ۱چشم‌انداز اقتصادی ۱منطقه‌گرایی ۱اقتصاد مکمل ۱نرخ بقا ۱پوشش همگانی سلامت ۱فقر بین‌نسلی ۱بی‌ثباتی اقتصاد کلان ۱اقتصاد رانتی ۱سرمایه‌داری رفاقتی ۱گردشگری ورزشی ۱توزیع ثروت ۱جریان سرمایه ۱آمادگی اضطراری ۱تراز آب ۱مانده حقیقی نقدینگی ۱ثبات سیاستی ۱استعمار نو ۱درآمد پایه همگانی ۱تقاضای داخلی ۱اقتصاد بقا ۱اعتماد نهادی ۱فرضیه کوزنتس ۱اقتصاد مولد ۱شاخص عملکرد لجستیک ۱درآمد اسمی ۱فرند-شورینگ ۱شاخص ادراک فساد ۱بیماری هزینه‌ای بامول ۱امید به زندگی ۱گردشگری پایدار ۱زیرساخت لجستیکی ۱پایداری ۱مازاد حساب جاری ۱هزینه‌های مصرف شخصی ۱اقتصاد تراوشی ۱کیفیت نهادی ۱اقتصاد معیشتی ۱تقاضای تجاری ۱تجارت مرزی ۱ثبات مالی ۱سود صنعتی ۱مرز خنثی ۱جیره‌بندی ۱پایداری بدهی ۱شاخص گذار انرژی ۱درآمد خانوار ۱حساب سرمایه ۱متغیرهای کلان اقتصادی ۱بی‌ثباتی اقتصادی ۱اقتصاد ملی ۱دهک ۱توسعه علم و فناوری ۱تجارت ترجیحی ۱اقتصاد چندجانبه ۱اثر برون‌رانی ۱کشش رفاهی ۱اقتصاد رفاه ۱شاخص هزینه زندگی ۱شمول دیجیتال ۱اقتصاد غیررسمی ۱فناوری همه‌منظوره ۱تقاضای هیجانی ۱ناترازی آب ۱حفظ ارزش پول ۱اقتصاد تحریمی ۱نظم بین‌المللی لیبرال ۱اینرسی سیاستی ۱رانت نوآوری ۱نهادهای فراگیر ۱دولت رفاه ۱تعمیق مالی ۱برنامه‌ریزی اقتصادی ۱مدل‌های تعادل عمومی پویای تصادفی ۱رابطه مبادله ۱شاخص‌های توسعه ۱رفاه مشترک ۱نهادهای استثماری ۱شکاف دیجیتال ۱تقاضای سرکوب‌شده ۱گلوگاه تجاری ۱شاخص توسعه انسانی ۱ریسک اقتصادی ۱نظریه وابستگی ۱پایداری مالی ۱شاخص‌های جمعیتی ۱بهره‌وری آب ۱بدهی خارجی ۱متغیرهای اسمی ۱ناترازی مالی ۱منابع آب تجدیدپذیر ۱اقتصاد شهری ۱عرضه موثر ۱تراز انرژی ۱درآمد قابل تصرف ۱عرضه جهانی ۱امنیت عرضه ۱ارزش آماری زندگی ۱تجارت منطقه‌ای ۱تأمین برق ۱نرخ جانشینی ۱پنجره جمعیتی ۱انتظارات عقلایی ۱

آخرین اخبار این حوزه

شکاف تولید و سود در صنعت لوازم خانگی؛ چرا درآمدها رشد کرد؟

شکاف تولید و سود در صنعت لوازم خانگی؛ چرا درآمدها رشد کرد؟

صنعت لوازم خانگی با وجود کاهش تولید، به لطف افزایش قیمت‌ها و مدیریت هزینه‌ها، سودآوری خود را حفظ کرده است.

۴ مرداد ۱۴۰۵
بحران مواد منفجره در معادن؛ تهدید خاموش برای زنجیره تأمین صنایع ایران

بحران مواد منفجره در معادن؛ تهدید خاموش برای زنجیره تأمین صنایع ایران

کمبود مواد منفجره در معادن، زنجیره تأمین صنایع استراتژیک ایران را به دلیل اختلال در استخراج تهدید می‌کند.

۴ مرداد ۱۴۰۵
بورس ایران؛ میدان نبرد روایت‌ها و تردیدهای ساختاری

بورس ایران؛ میدان نبرد روایت‌ها و تردیدهای ساختاری

بورس ایران درگیر تردید ساختاری است؛ جایی که روایت‌ها و تفسیرها بیش از ارقام، رفتار بازار را می‌سازند.

۴ مرداد ۱۴۰۵
خسارت ۲ میلیارد یورویی موج گرما به کشاورزی اروپا و تهدید امنیت غذایی

خسارت ۲ میلیارد یورویی موج گرما به کشاورزی اروپا و تهدید امنیت غذایی

موج گرمای اروپا با نابودی ۹ میلیون تن محصول، امنیت غذایی و قیمت‌های جهانی را تهدید می‌کند.

۴ مرداد ۱۴۰۵
موج تعدیل نیرو در غول‌های فناوری؛ آیا هوش مصنوعی مقصر است؟

موج تعدیل نیرو در غول‌های فناوری؛ آیا هوش مصنوعی مقصر است؟

شرکت‌های بزرگ فناوری با هدف تمرکز بر هوش مصنوعی، هزاران شغل را حذف و ساختار سازمانی خود را بازنگری می‌کنند.

۴ مرداد ۱۴۰۵
چرا بحران‌های کشاورزی با مدیریت مقطعی درمان نمی‌شوند؟

چرا بحران‌های کشاورزی با مدیریت مقطعی درمان نمی‌شوند؟

بحران‌های کشاورزی ریشه در بی‌ثباتی کلان اقتصادی دارند و با مدیریت مقطعی بازار حل نمی‌شوند.

۴ مرداد ۱۴۰۵
استراتژی پنهان چین در توسعه فرودگاه‌های جهان: از پیمانکاری تا نفوذ استراتژیک

استراتژی پنهان چین در توسعه فرودگاه‌های جهان: از پیمانکاری تا نفوذ استراتژیک

چین با تمرکز بر پیمانکاری و تأمین مالی، شبکه فرودگاهی جهانی خود را با اهداف استراتژیک و دوگانه توسعه می‌دهد.

۴ مرداد ۱۴۰۵
دستور پزشکیان برای بازسازی زیرساخت‌های حمل‌ونقل و پیگیری حقوقی خسارات بین‌المللی

دستور پزشکیان برای بازسازی زیرساخت‌های حمل‌ونقل و پیگیری حقوقی خسارات بین‌المللی

پزشکیان دستور بازسازی زیرساخت‌های حمل‌ونقل و پیگیری حقوقی بین‌المللی خسارات ناشی از حملات را صادر کرد.

۴ مرداد ۱۴۰۵
چرا بورس صعودی است اما تولید در رکود؟ واگرایی دو شاخص کلیدی اقتصاد

چرا بورس صعودی است اما تولید در رکود؟ واگرایی دو شاخص کلیدی اقتصاد

واگرایی بورس و شامخ ناشی از تفاوت ماهیت آن‌هاست؛ بورس انتظارات تورمی را می‌بیند و شامخ رکود تولید را.

۴ مرداد ۱۴۰۵
روایت میدانی از چابهار و جاسک؛ زندگی در سایه جنگ و بحران سوخت

روایت میدانی از چابهار و جاسک؛ زندگی در سایه جنگ و بحران سوخت

گزارش میدانی از چابهار و جاسک نشان می‌دهد بحران‌های معیشتی و سوخت، بیش از جنگ، زندگی مردم را تحت‌الشعاع قرار داده است.

۴ مرداد ۱۴۰۵
تغییر استراتژی خلیج‌فارس: آیا هوش مصنوعی قربانی تنش‌های منطقه‌ای می‌شود؟

تغییر استراتژی خلیج‌فارس: آیا هوش مصنوعی قربانی تنش‌های منطقه‌ای می‌شود؟

تنش‌های منطقه‌ای، بلندپروازی‌های دیجیتال کشورهای خلیج‌فارس را با چالش مواجه کرده و آن‌ها را به سمت خودمختاری راهبردی سوق داده است.

۴ مرداد ۱۴۰۵
بحران گلوگاه‌های دریایی؛ چرا بازگشایی تنگه هرمز برای تجارت جهانی کافی نیست؟

بحران گلوگاه‌های دریایی؛ چرا بازگشایی تنگه هرمز برای تجارت جهانی کافی نیست؟

بسته‌ماندن گلوگاه‌های دریایی مانند هرمز و باب‌المندب، زنجیره تأمین جهانی را با بحران هزینه‌ای و تورمی مواجه کرده است.

۴ مرداد ۱۴۰۵